محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
50
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
گرم كرده بنوشند و تا دوازده روز همين نهج بياشامند و بعضى زياده از اين نيز تجويز كردهاند . پرهيز به دستورى است كه در چوب چينى مذكور شد و اگر عضو عليل به بخار او بدارند نافع است و تنقيه قبل از شروع از لوازم و بعضى مجموع شصت مثقال او را جوشانيده ، صاف نموده و در عرض دوازده روز مىدهند و بعضى قدر سه روز را يك دفعه جوشانيده ، سه حصه كرده ، سه روز مىنوشند و حقير را مظنون آن است كه موجب فساد آن گردد و هر روز جوشانيدن را كه سه روز خيسانيده باشد بهتر مىدانند و موافق قاعدهء كليه حكماى سلف است . [ دستور تنقيه : در قسم ثانى دستورات در باب مطبوخات مذكور خواهد شد و قواعد كليه مجملًا در آن باب مسطور است ] . دستور آشاميدن فادزهر : بايد در دو ماه اوّل بهار خورده شود و اولِ ميزان نيز جايز است و تنقيه به مسهلات و مقيئات لازم است و چند روز بايد نخود آب خورده و به غذاهاى لطيف اكتفاء نمود . و روزى كه فادزهر تناول مىنمايند بايد معده ممتلى نباشد و در سال اوّل يك دانگ فادزهر حيوانى را با ادويهاى كه مذكور مىشود حب نموده ، سه حصه كرده ، سه روز بنوشند و قدرى شربت نبات با عرق بيد مشك بياشامند و هر سال قدرى اضافه نمايند تا قدر او به يك مثقال و يك مثقال و نيم برسد و بعضى تا دو مثقال را جايز دانستهاند و هر سال به قدر نيم دانگ و در مرطوب المزاج يك دانگ زياد كنند . قبل از سن چهل سالگى جايز نيست بلكه [ قبل از ] پنجاه [ و پنج ] و شصت سالگى نبايد خورد و دو روز قبل و يك هفته بعد از خوردن آن از حمام و جماع و اعراض نفسانى و حركات عنيفه و ترشيها و سبزيها اجتناب نمايند و آسايش و تفريح را لازم دانند و فادزهر و مرواريد [ را به سنگ سماق بسايند و به اين نسخه حبّ سازند : طباشير و مرواريد ، هر يك نيم مثقال ؛ عود قمارى ، دو دانگ ، صندل سرخ و سفيد ] ، هر يك چهار دانگ ؛ مصطكى ، [ يك دانگ ] ، عنبر اشهب و مشك هر يك نيم دانگ ؛ ورق طلا ، ده عدد و ورق نقره ، بيست عدد با نبات به قوام آورده بسرشند . نزد حقير اولى آن است كه فاد زهر را با معاجين مناسبه تركيب كرده گاهى به قدر